Co się stanie z Twoim majątkiem, jeśli nie zostawisz testamentu
Większość Polaków odchodzi bez testamentu. Wtedy o tym, kto dostanie dom, oszczędności i firmę, decyduje kodeks cywilny, a nie Ty.
Kiedy nie ma testamentu, działa ustawa
Brak testamentu nie oznacza chaosu. Oznacza, że majątek dzieli się według z góry ustalonej kolejności z kodeksu cywilnego. Problem w tym, że ta kolejność rzadko odpowiada temu, czego naprawdę chciałbyś dla swojej rodziny.
Kto dziedziczy i w jakich częściach
| Sytuacja rodzinna | Kto dziedziczy |
|---|---|
| Małżonek i dzieci | Wszyscy po równo, ale małżonek nie mniej niż 1/4 spadku. Gdy dziecko już nie żyje, jego część przechodzi na jego dzieci, czyli Twoje wnuki. |
| Małżonek, bez dzieci | Małżonek dostaje połowę, drugą połowę dzielą Twoi rodzice. Jeśli któryś z rodziców nie żyje, jego część przechodzi na Twoje rodzeństwo. |
| Bez małżonka i bez dzieci | Rodzice, rodzeństwo i jego dzieci, a dalej dziadkowie i ich potomkowie. |
| Nikt z powyższych | W określonych przypadkach pasierbowie, a na końcu gmina lub Skarb Państwa. |
Partner bez ślubu nie dziedziczy nic. Nawet po trzydziestu latach wspólnego życia i wspólnie spłacanym kredycie. Jeśli żyjesz w związku nieformalnym, testament to jedyny sposób, żeby zabezpieczyć najbliższą osobę.
Spadkobiercy stają się współwłaścicielami wszystkiego
Ustawa nie mówi, że dom dostaje żona, a mieszkanie syn. Wszyscy spadkobiercy dostają ułamkowe udziały we wszystkim. Żeby sprzedać dom, wynająć mieszkanie czy przeprowadzić poważniejszą decyzję, potrzebna jest zgoda pozostałych. Gdy rodzina się nie dogaduje, zostaje sądowy dział spadku, który potrafi trwać latami.
Firma w pierwszych dniach po śmierci właściciela
Przy jednoosobowej działalności gospodarczej śmierć przedsiębiorcy może zatrzymać firmę: pracownicy, umowy i rozliczenia zostają bez osoby, która ma prawo działać. Ratunkiem jest zarządca sukcesyjny, którego najlepiej wskazać w CEIDG jeszcze za życia. Wtedy firma działa dalej, a rodzina ma czas na spokojne decyzje.
Pieniądze w banku można przekazać poza spadkiem
Mało kto o tym wie: do rachunku bankowego można złożyć dyspozycję wkładem na wypadek śmierci. Bank wypłaca wtedy wskazanej osobie pieniądze do limitu dwudziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia, bez czekania na postępowanie spadkowe. Dla rodziny to często pieniądze na pierwsze, najtrudniejsze tygodnie.
Pięć rzeczy, które warto zrobić jeszcze w tym roku
- Spisz testament albo sprawdź, czy ten, który masz, wciąż pasuje do Twojej rodziny.
- Złóż dyspozycję wkładem na wypadek śmierci w swoim banku.
- Jeśli prowadzisz działalność, wskaż zarządcę sukcesyjnego.
- Przygotuj pełnomocnictwa na wypadek choroby lub niezdolności do działania.
- Porozmawiaj z rodziną. Najlepszy plan nic nie da, jeśli nikt o nim nie wie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej. Każda sytuacja rodzinna jest inna, dlatego konkretne decyzje warto podjąć po rozmowie ze specjalistą.